Schriftelijke vraag: Rusland. – Opschorting van de invoer van aardappelen uit de Europese Unie

 

Rusland heeft enkele maanden geleden, meer bepaald vanaf 1 juli 2013, de invoer van aardappelen uit de Europese Unie opgeschort. Het Russische voedselagentschap verwijst naar de aanwezigheid van globoderarostochiensis en globoderapallida, evenals naar nematoden als meloidogynefallax en chitwoodi op de aardappelen.

Ofschoon deze vormen geen enkel gevaar voor de volksgezondheid betekenen, staan deze organismen wel op de lijst van de schadelijke organismen voor planten waarvan de EU-wetgeving stelt dat ze moeten bestreden worden. In antwoord op een schriftelijke vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Karlos Callens (vraag nr. 705 van 5 juli 2013) laat de Vlaamse minister van Landbouw, Kris Peeters, weten dat deze materie en dossier onder de bevoegdheid van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) vallen. Hij schat echter in datzelfde antwoord de houding van de Russen in als een “protectionistische maatregel”. De afgelopen jaren viel de export van aardappelen vanuit België – in de praktijk nagenoeg allemaal Vlaamse bedrijven – naar Rusland terug van 35.142 ton in 2010 naar 2.195 in 2012. Desalniettemin dreigt de Russische maatregel vérstrekkende gevolgen te hebben voor de aardappeltelers die via de vrije markt hun aardappelen vermarkten, onder meer via bereiders of exporteurs.

  1. Werd u tijdig officieel op de hoogte gebracht van deze maatregel van de Russische autoriteiten?
  2. Catalogeert u deze Russische maatregel als protectionisme?
  3. Is het mogelijk dat Rusland deze stugge houding met betrekking tot aardappelen inneemt als drukkingsmiddel in onderhandelingen met Europa om Russisch hout te kunnen uitvoeren?
  4. Welke houding overweegt u in te nemen op Europees niveau als deze nieuwe Russische maatregel ter sprake komt?

 

  1. Ja, het FAVV werd op de hoogte gebracht door de Russische autoriteiten. In een officieel schrijven van de Russische federale dienst voor veterinair en fytosanitair toezicht van 22 januari 2013 werden tijdelijke invoerbeperkingen op pootaardappelen die vanuit de Europese Unie in de Russische Federatie worden ingevoerd, aan mijn diensten aangekondigd. De tijdelijke invoerbeperkingen zijn voorzien vanaf 1 april 2013. Na onderhandelingen tussen de Europese Commissie en de Russische federale dienst voor veterinair en fytosanitair toezicht, heeft deze laatste ons op 28 juni 2013 laten weten dat ze deze bijkomende certificeringsgaranties aangereikt door Europa als onvoldoende beschouwd en dat ze bijgevolg genoodzaakt is om vanaf 1 juli 2013 tijdelijke invoerbeperkingen op te leggen voor consumptieaardappelen, pootaardappelen en plantgoed afkomstig uit de EU-lidstaten, behalve plantgoed van kwekerijen gelegen op het grondgebied van lidstaten waar een gemeenschappelijke inspectie met Russische inspecteurs heeft plaatsgevonden.
  2. Alhoewel we in het algemeen meerdere Russische maatregelen gekend hebben die als protectionistisch zouden kunnen gecatalogeerd worden, beschikken we in het huidige dossier niet over specifieke elementen die hierop wijzen.
  3. In zijn officieel schrijven van 22 januari 2013 waarin de tijdelijke beperkingen voor het eerst worden aangekondigd, haalt de Russische federale dienst voor veterinair en fytosanitair toezicht reeds het Europees verbod op de invoer van bepaalde Russische producten (Siberische pijnbomen en pootaardappelen, enzovoort) aan en vermeldt zij ook dat de EU geen wetenschappelijke verantwoording voor dit invoerverbod heeft kunnen voorleggen. Ook in zijn schrijven van 7 maart 2013 verwijst de Russische federale dienst voor veterinair en fytosanitair toezicht gedeeltelijk naar dit Europees invoerverbod als verantwoording voor het geplande invoerverbod voor aardappelen en plantgoed vanuit de EU naar de Russische Federatie. Hieruit en uit de uitgebreide onderhandelingen die hebben plaatsgevonden, blijkt dat de Russische Federatie beide dossiers aan elkaar koppelt, alhoewel dient vermeld te worden dat zij in hun schrijven van 28 juni 2013 waarin het invoerverbod wordt opgelegd de ontevredenheid over het fytosanitair systeem in de EU en de vaststelling van de aanwezigheid van voor planten schadelijke organismen op zendingen afkomstig uit de EU aanhaalt als reden voor het invoerverbod. Echter, de maatregelen zijn niet in proportie met het beperkte aantal officiële notificaties. Gezien het hierboven vermelde, is de veronderstelling dat Rusland deze stugge houding met betrekking tot aardappelen en plantgoed inneemt als drukkingsmiddel in de onderhandelingen met Europa om Siberische pijnbomen en aardappelen te kunnen uitvoeren naar de EU inderdaad aannemelijk.
  4. In zijn schrijven van 15 juli 2013 heeft de Europese Commissie aan de Russische federale dienst bijkomende uitleg op de certificeringsgaranties die eerder werden geboden alsook het voorstel om deze bijkomende certificeringsgaranties te officialiseren in een Memorandum. Een voorstel van Memorandum werd door de Europese Commissie overgemaakt op 13 september 2013. Het voorstel omvat volgende bijkomende certificeringsgaranties: – transparantie inzake intra-EU-bewegingen, gebruik van het intra-EU fytosanitair communicatiedocument voor aardappelen en plantgoed afkomstig uit een ander EU-land dan het land van uitvoer en vermelding van het nummer van dit document op het fytosanitair certificaat voor uitvoer; – lijst met registratienummers van producenten gelegen in “pest free areas, pest free place/ site of production”, officiële publicatie van deze lijst en vermelding van het registratienummer op het fytosanitair certificaat voor uitvoer. In geval van consumptieaardappelen zal de lijst de registratienummers bevatten van de producent of “collective warehouse” of “dispatching center” in de productiezones; – procedure in geval van vaststelling van niet-conformiteit; – mogelijkheid tot audit van het fytosanitaire certificeringssysteem van een lidstaat door de Russische federale dienst voor veterinair en fytosanitair toezicht. Alvorens verzending van het voorstel van Memorandum door de Europese Commissie werd het voorstel uitvoerig besproken met EU-lidstaten. Tijdens de bespreking werd de vraag gesteld om ook alternatieven zoals het wassen van aardappelen en/of de behandeling met antikiemproducten op te nemen in het Memorandum. Volgens de Europese Commissie was het niet mogelijk om dit op te nemen in het Memorandum, maar zou een bilateraal akkoord kunnen onderhandeld worden met het oog op dergelijke versoepeling/ interpretatie van de resultaten. Het voorstel betreft een eerste voorstel dat waarschijnlijk tijdens de verdere onderhandelingen met de Russische Federatie nog zal aangepast worden.