Aanpak van het antibiotica-misbruik

Geleidelijk aan begin het bewustzijn te groeien dat een overconsumptie van antibiotica heel wat negatieve consequenties heeft, zoals het optreden van resistentie.Wat weinig mensen weten is dat er ook andere en voor de patiënt even ernstige gevolgen kunnen optreden, zoals Diabetes, en dit vooral bij kinderen.

Tijdens de commissie Volksgezondheid van 4 oktober jongstleden werd er omtrent de problematiek gedebatteerd tussen de parlementsleden en Minister De Block, welk debat aandachtig opgevolgd werd door Ine.

Wat betreft de verstrekker

Te vermelden is dat de komende winter nog er een nieuwe editie komt van de sensibiliseringscampagne van BAPCOC met de steun van het RIZIV en de federale overheidsdienst Volksgezondheid, gericht aan huisartsen, pediaters en apothekers.

Ook zullen de werkgroepen Ambulante Praktijk en Sensibilisering van BAPCOC in de nabije toekomst met het RIZIV overleggen om specifieke, gemeenschappelijke en gerichte acties af te stemmen, om aldus het voorschrijfgedrag te beïnvloeden.

Wat betreft de eventuele richtlijnen bevestigt de minister dat deze reeds bestaan in België. De huidige antibioticagids voor de ambulante praktijk wordt momenteel door BAPCOC nog geactualiseerd en zal ook op de antibioticagids voor de Belgische ziekenhuizen worden afgestemd.

Zeer belangrijk hier is dat richtlijnen met betrekking tot het antibioticagebruik bij kinderen daar mee in opgenomen worden. Het is de bedoeling dat tegen 2018 de gids ook elektronisch op een gebruiksvriendelijke manier door de artsen te raadplegen zal zijn.

Op het moment dat een patiënt binnenkomt, is dat boekje net niet voorhanden. Het boekje zal in de toekomst op het scherm van de voorschrijver kunnen staan en worden geraadpleegd.

Ons land neemt ook deel aan de joint action antimicrobial resistance, een Europees initiatief waaraan alle lidstaten vanaf 2017 gedurende drie jaar zullen deelnemen.

Ook specifieke gemeenschappelijke initiatieven zullen worden voorgesteld en goede praktijken zullen worden uitgewisseld.

Specifiek wat betreft het voorschrijfgedrag hebben de huisartsen in augustus 2015  feedback hieromtrent ontvangen. Tevens werd er feedback per log opgesteld voor de indicatoren die gelinkt zijn aan het geneesmiddelenverbruik.

De antibiotica vormen daar natuurlijk een groot deel van. Deze feedback per log kan men raadplegen via de RIZIV-website. Zo kan men zien wat de situatie is van zijn log en wat de verhouding is ten opzichte van de gemiddelde waarde op nationaal en provinciaal niveau.

Samen met de individuele feedback – er is de feedback per log, maar er is ook de individuele feedback – ontvingen zij ook nog eens aanbevelingen met betrekking tot het voorschrijven van geneesmiddelen in de eerste lijn. Deze aanbevelingen omvatten onder andere een volledig hoofdstuk dat is gewijd aan het voorschrijven van antibiotica, met de boodschap dat amoxicilline de eerste keuze is en dat quinolone moet worden vermeden als een antibioticum gerechtvaardigd is. Dat is immers de eerste vraag: is er een antibioticum nodig? De tweede vraag is: welk antibioticum zullen we geven?

Immers, ten eerste worden er te vlug en te vaak antibiotica voorgeschreven. Ten tweede is het spectrum te breed, vanwaar de resistentie.

Er worden ook verschillende maatregelen genomen om antibioticaverbruik bij kinderen, waaronder baby’s, peuters en kleuters te doen dalen.

 

De Burger

Dat alles gezegd zijnde, mag ook worden benadrukt dat het verantwoord omgaan met het voorschrijven van geneesmiddelen in het algemeen en antibiotica in het bijzonder inderdaad de verantwoordelijkheid is van alle voorschrijvende artsen. Ook de burgers moeten beseffen dat het aansturen op een ongebreideld gebruik van geneesmiddelen en antibiotica niet bijdraagt tot de volksgezondheid en zeker niet tot hun individuele gezondheid.

Daarom wordt er heel hard gewaarschuwd voor resistentie en de superbacteriën die men hier en daar al opspoort en die toch wel slachtoffers maken in heel de wereld, op heel de planeet.

 

Dieren

Niet alleen mensen nemen teveel antibiotica, ook dieren.

Om hier iets aan te doen werd er een pact gesloten met de veevoederfabrikanten, die vroeger antibiotica onder het veevoeder mengden, waardoor zowel zieke als gezonde dieren antibiotica toegediend kregen. Tevens werd er een pact gesloten met de veetelers en met de voorschrijvende dierenartsen. Het register, het Sanitelsysteem, houdt bij waar de voorgeschreven antibiotica gebruikt worden, wie ze voorschrijft en hoeveel. Op dat vlak wordt er veel vooruitgang geboekt.

 

Finaal

Hoe dan ook, het blijft echter een enorme opdracht om mensen ervan te overtuigen dat antibiotica niet altijd de beste oplossing zijn, en dat uitzieken dikwijls beter is. Echter, de mensen hebben precies niet meer de tijd om uit te zieken.

Ine draagt haar steentje bij om de problematiek rond het inadequaat antibiotica-gebruik te verminderen. Zo wordt er momenteel aan een project rond nudging gewerkt, waarbij naar een echte mentaliteitsverandering gestreefd wordt. Meer hierover in één van onze volgende nieuwsbrieven.